1895 Η μεταστροφή του κλίματος και ο ορισμός νέας Επιτροπής των Αγώνων

Ο Ιανουάριος του νέου έτους 1895 ήταν θυελλώδης στα πολιτικά ζητήματα. Στις 8 Ιανουαρίου σε μεγάλη διαδήλωση αντιτρικουπικών στο πεδίον του Άρεως, που διαμαρτύρονταν για την οικονομική κατάσταση, παρευρέθηκε και ο διάδοχος Κωνσταντίνος. Το γεγονός ήταν πράγματι, πρωτοφανές και αν μη τι άλλο έθετε ευθέως συνταγματικό θέμα. Οι εξηγήσεις του βασιλιά δεν έπεισαν τον Τρικούπη και τον οδήγησαν σε παραίτηση. Στην ανατροπή της κυβέρνησης προστέθηκε και η συντριβή του τρικουπικού κόμματος στις εκλογές της 16ης Απριλίου. Ο ίδιος ο Χαρίλαος Τρικούπης, δεν κατόρθωσε να εκλεγεί στην επαρχία Μεσολογγίου, στην πατρίδα του. Η καριέρα ενός από τους σημαντικότερους πολιτικούς της νεότερης Ελλάδας έκλεισε οριστικά με μια ιστορική φράση, που εκστόμισε, όταν του γνωστοποίησαν το αποτέλεσμα: «Κύριοι, ανθ’ ημών ο κ. Γουλιμής, καληνύκτα σας». Η πικρία του για τη συντριπτική προσωπική αποτυχία αλλά και για την αποδοκιμασία της πολιτικής του, έφεραν τον μεσολογγίτη πρωθυπουργό στις Κάννες. Εκεί θα έμενε μέχρι το θάνατό του.

Η αποχώρηση του Τρικούπη από την πολιτική, ώθησε στο προσκήνιο τον Θεόδωρο Δηλιγιάννη, τον ορκισμένο πολιτικό του αντίπαλο. Την ίδια εποχή, όμως, αναζωπυρώθηκαν τα εθνικά προβλήματα. Στην Κύπρο τον Απρίλιο, έγιναν μεγάλα συλλαλητήρια και συστάθηκε επιτροπή που ζήτησε την ένωση με την Ελλάδα. Στην Αθήνα στο δΐμηνο Ιουνίου-Ιουλίου, Ηπειρώτες, Μακεδόνες και Κρήτες από κοινού με τον αθηναϊκό λαό, οργάνωσαν διαδηλώσεις διαμαρτυρόμενοι για τις σφαγές Ελλήνων από τους Βουλγάρους στη Μακεδονία. Με την ευκαιρία, οι Κρήτες έθεσαν για άλλη μια φορά το Κρητικό Ζήτημα. Πρωτοπόροι στις διαμαρτυρίες οι φοιτητές του Πανεπιστημίου και οι καθηγητές Νεοκλής Καζάζης και Σπυρίδων Λάμπρος.

Σε ό,τι αφορούσε όμως το ακανθώδες ζήτημα της διεξαγωγής των Αγώνων, η αλλαγή του πρωθυπουργού συνιστούσε εξ αντικειμένου ευνοϊκή εξέλιξη. Άλλωστε, ο Δηλιγιάννης δεν είχε και άλλη επιλογή, από το να ενισχύσει τις ενέργειες για την εξασφάλιση των οικονομικών πόρων. Οι επικρίσεις του προς την πολιτική αποχής του Τρικούπη στην αμέσως προηγούμενη περίοδο, σχεδόν τον υποχρέωναν να τηρήσει θετική στάση. Άνοιγε ο δρόμος, με άλλα λόγια στην πραγμάτωση του ονείρου πολλών δημοσίων παραγόντων, και οπωσδήποτε μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού, που ήταν υπέρ της διεξαγωγής της Ολυμπιάδας στην Αθήνα.

Η μεταστροφή του κλίματος είχε ξεκινήσει πριν από την παραίτηση του Τρικούπη. Ήδη στις αρχές του Ιανουαρίου του 1895, είχε γίνει αλλαγή στα μέλη της Επιτροπής. Ήταν δεδομένο ότι με τη σύνθεση που είχε αρχικά, δεν υπήρχε σημαντική διάθεση να προχωρήσει στο έργο της, αφού άλλωστε και τα περισσότερα μέλη ανήκαν στον κύκλο επιρροής του πρώην πρωθυπουργού. Την πρωτοβουλία για την ανασύνταξη πήρε ο διάδοχος, που ως πρόεδρος είχε και την κύρια ευθύνη. Είχε συμβάλλει και η παραίτηση του Στέφανου Σκουλούδη, μέλους της προηγούμενης Επιτροπής, ο οποίος, μάλιστα, με υπόμνημά του είχε ζητήσει από τον Κωνσταντίνο, να μην πραγματοποιηθούν οι Αγώνες εξαιτίας του υψηλού κόστους. Ενοχλημένος ο διάδοχος προχώρησε στον ορισμό της νέας 12μελούς Επιτροπής, που την απάρτιζαν οι: Α. Δεληγεώργης, Ν. Δεληγιάννης, Αλ. Ζαΐμης, Θρ. Μάνος, Κυρ.

Μαυρομιχάλης, Ν. Μεταξάς, Θ. Ρετσίνας, Γ. Ρώμας, Αλ. Σκουζές, Αλ. Σούτζος, Κ. Καραπάνος και Γ. Τυπάλδος - Κοζάκης. Ουσιαστικά, στην Επιτροπή συμμετείχαν και με δικαίωμα ψήφου και οι Τιμ. Φιλήμων (γραμματέας), Παύλ. Σκουζές (ταμίας), άτομα που είχε διορίσει επίσης ο διάδοχος.

Ο Λ. Δεληγεώργης, αδελφός του παλαιού πρωθυπουργού Επαμεινώνδα Δεληγεώργη, ήταν πολιτικός, βουλευτής και υπουργός, αλλά και εκδότης εφημερίδας.

Ο Ν. Δεληγιάννης ήταν ανηψιός του Θεόδωρου, πρώην πρεσβευτής στη Γαλλία και πρωθυπουργός της προσωρινής κυβέρνησης που διόρισε ο βασιλιάς μετά την παραίτηση του X. Τρικούπη.

Ο Αλ. Ζαΐμης ήταν πολιτικός με σημαντική καριέρα. Πρόεδρος της Βουλής στην τριετία 1895-98 και πρόεδρος της Δημοκρατίας στο διάστημα 1929-36.

Ο Ορ. Μάνος ήταν στρατιωτικός. Πολέμησε σε μέτωπα των τουρκοκρατούμενων περιοχών του ελλαδικού χώρου και υπήρξε από τα πρώτα μέλη της Εθνικής Εταιρείας. Χρημάτισε διοικητής της Σχολής Ευελπίδων.

Ο Κυρ. Μαυρομιχάλης ήταν πολιτικός. Μέλος πολλών κυβερνήσεων των Ζαΐμη και Δηλιγιάννη. Έγινε πρωθυπουργός το 1909, αλλά η διαφωνία του με τον Στρατιωτικό Σύνδεσμο διέλυσε την κυβέρνησή του.

Ο Ν. Μεταξάς ήταν στρατιωτικός και καθηγητής της αρχιτεκτονικής στη Σχολή Ευελπίδων. Έγινε υπουργός των Στρατιωτικών σε κυβερνήσεις του Θ. Δηλιγιάννη.

Ο Θ. Ρετσίνας, επιχειρηματίας του Πειραιά με επιτυχία στην υφαντουργία, χρημάτισε δύο φορές δήμαρχος του Πειραιά και βουλευτής.

Ο Γ. Ρώμας, ήταν δικηγόρος από τη Ζάκυνθο με σπουδές στην Αθήνα και στο Παρίσι.

Ο Αλ. Σκουζές, υπήρξε πολιτικός αλλά και διδάκτωρ της Νομικής, βουλευτής Αττικής και υπουργός σε διάφορες κυβερνήσεις των Θ. Δηλιγιάννη και Γ. Θεοτόκη.

Ο Αλ. Σούτζος ήταν νομικός. Απέκτησε τεράστια φήμη ως συλλέκτης καλλιτεχνικών έργων. Δώρισε την πλούσια συλλογή του στο δημόσιο.

Ο Κ. Καραπάνος υπήρξε βουλευτής Άρτας και υπουργός σε κυβερνήσεις του Θ. Δηλιγιάννη. Διδάκτωρ του δικαίου, αλλά και αρχαιοδίφης. Σε αυτόν οφείλονται οι πρώτες ανασκαφές στη Δωδώνη.

Ο Γ. Τυπάλδος - Κοζάκης ήταν διπλωμάτης και βουλευτής Κεφαλληνίας με το δηλιγιαννικό κόμμα. Είχε κάνει σπουδές στα νομικά στη Χαϊδελβέργη και πολιτικές επιστήμες στο Παρίσι.

Ο Τιμολέων Φιλήμων, γιος του Ιωάννη Φιλήμονα, ιδρυτή της εφημερίδας Αιών ήταν πολυσχιδής προσωπικότητα: λόγιος, δημοσιογράφος, δήμαρχος Αθηναίων και βουλευτής Αττικής.

Ο ορισμός της νέας Επιτροπής, έργο αποκλειστικά του Στέμματος, είχε σαφή αντιτρικουπική χροιά. Ανάμεσα στα μέλη υπήρχαν αρκετοί αντιτρικουπικοί πολιτικοί (Ν. Δεληγιάννης, Λ. Δεληγεώργης, Κ. Καραπάνος, Κυρ. Μαυρομιχάλης και Αλ. Ζαΐμης), οι οποίοι επιπλέον συμπεριλήφθηκαν στο σχήμα, που αντικατέστησε την κυβέρνηση Τρικούπη στις 10 Ιανουαρίου.

Στην πρώτη κιόλας συνεδρίαση της 13ης Ιανουαρίου, η Επιτροπή συγκρότησε εννέα υποεπιτροπές, επιτροπείες αποκλήθηκαν, προκειμένου να βελτιώσει την οργανωτική της λειτουργία. Συνολικά 90 πρόσωπα αποτελούσαν τα μέλη των υποεπιτροπίόν. Όλοι τους ήταν γνωστά πρόσωπα της αθηναϊκής κοινωνίας, δημόσιοι παράγοντες, άνθρωποι του αθλητισμού, εύποροι επιχειρηματίες, επιστήμονες. Το έργο των υποεπιτροπών επιμερίστηκε με βάση τις εξειδικεύσεις του συνολικού έργου, που είχε αναλάβει η Επιτροπή, αλλά και τη φυσιογνωμία των αθλημάτων, που προέβλεπε το πρόγραμμα των Αγώνων. Έτσι ορίστηκαν και οι υπεύθυνοι που ήταν: I. Φωκιανός, πρόεδρος Αθλητικών Ασκημάτων και Γυμναστικής, πρίγκιπας Νικόλαος, πρόεδρος στη Σκοποβολή, πρίγκιπας Γεώργιος, πρόεδρος των Ναυτικών Αγώνων, Μελ. Αθανασίου, πρόεδρος της Ξιφασκίας, Ν. Βλάγκαλης, πρόεδρος της Ποδηλασίας, Φερδ. Σερπιέρι, πρόεδρος στα αγωνίσματα Αθλοπαιδιών. Στην υποεπιτροπή για την προετοιμασία των ελλήνων αθλητών πρόεδρος ήταν ο Ανδ. Ψύλλας και τέλος τη δεξίωση και φιλοξενία των Ξένων ανέλαβε υποεπιτροπή με πρόεδρο τον Ιφικρ. Κοκκίδη. Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην υποεπιτροπή για την ανακαίνιση και τις εν γένει εργασίες του Παναθηναϊκού σταδίου. Εκτός από τον πρόεδρό της Α. Θεοφιλά, συμμετείχαν και τέσσερις ξένοι αρχαιολόγοι, ανάμεσά τους ο γερμανός αρχαιολόγος και αρχιτέκτονας Βίλχελμ Νταίρπφελντ, αλλά και ο αρχιτέκτονας του έργου ο Αναστάσιος Μεταξάς. Προφανώς, η επιλογή των αρχαιολόγων αφορούσε στην προστασία και ανάδειξη των τμημάτων του αρχαίου σταδίου.

Αμέσως μετά την πρώτη καθοριστικής σημασίας συνεδρίασή της, η Επι­τροπή αποφάσισε να αποδυθεί στο δύσκολο έργο της συγκέντρωσης χρη­μάτων από εράνους. Η δεύτερη πρωτοβουλία της ήταν να αποστείλει εγκύ­κλιο στους νομάρχες, ζητώντας να ευαισθητοποιήσουν τους δήμους και να εκλεγούν τοπικές ερανικές επιτροπές. Ακόμη τον Φεβρουάριο, στη διάρκεια της βραχύβιας κυβέρνησης του Νικολάου Δεληγιάννη, τον οποίο είχε διορίσει ο βασιλιάς, προτάθηκε από τον Δημήτριο Σακκόπαφο, να εκδοθεί σειρά αναμνηστικών γραμματοσήμων αφιερωμένων στους Αγώνες. Ο Σακκόραφος δικαιολογούσε την πρόταση εκτιμώντας, ότι οι υψηλές πωλήσεις των γραμματοσήμων θα απέφεραν και σημαντικά έσοδα στην Επιτροπή. Η πρόταση έγινε αποδεκτή από την πλειοψηφία της νέας Βουλής, που προέκυψε από τις εκλογές του Απριλίου. Τον Αύγουστο δόθηκε εντολή στη διεύθυνση του Ταχυδρομείου να προχωρήσει στην έκδοση των γραμματοσήμων.

 
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση

Όροι χρήσης: Για ό,τι ένσταση έχετε για τα κείμενα ή τις φωτογραφίες, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας.